جایگاه خراسان بزرگ در ژئوپلیتیک مواد مخدر

نوع مقاله : جغرافیای تاریخی خراسان بزرگ

نویسندگان

چکیده

پایان جنگ سرد، تأثیری عمیق و اساسی در کل الگوی امنیت بین المللی بر جای گذاشت. ظهور بازیگران جدید از یک سو و تهدیدات نوین از دیگر سوء باعث تغییر ماهیت امنیت در هزاره سوم شده است.در این راستا، تهدیداتی که مرز نمی شناسند،‌مانند مواد مخدر و قاچاق و مصرف آن، از اهمیت به سزایی برخوردار است،‌زیرا نمونه ایده آلی از یک مشکل امنیتی مرسوم است که به شدت و پیوسته امنیتی می شود، به نحوی که هم اکنون،‌در رده چهار بحران بزرگ جهانی دسته بندی گردیده و طبق آمارهای موجود، دومین تجارت بزرگ دنیا پس از فروش تسلیحات نظامی به حساب می آید. همین امر باعث شده تا تهدید مزبور‌،جنبه استراتژیکی و چند وجهی به خود گرفته، و از پیچیدگی های خاصی برخوردار شود.از جمله کانون های بزرگ کشت گیاهان تخدیری،‌تولید، تبدیل، توزیع و قاچاق مواد مخدر در جهان، محور هلال طلایی، شامل کشورهای افغانستان، پاکستان و ایران است که تماماً در حوزه خراسان بزرگ بوده و اهمیت ارتباطی،‌مواصلاتی و ترانزیتی این حوزه از دیرباز،‌به اضافه جریان انرژی و اطلاعات،‌در عین فراهم آوردن فرصتهای بسیار ارزشمند، تهدیدهای فراوانی را نیز، متوجه آن نموده است.در این میان، ایران با وجود ممنوعیت هر گونه کشت و تولید مواد افیونی، به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی خود،‌و قرار گرفتن در مسیر مبدأ (افغانستان و پاکستان) و مقصد (ترکیه و اروپا) ترانزیت مواد مزبور، به توقف گاه قاچاق چیان تبدیل شده و این امر، مخاطرات گوناگونی را در ابعاد سیاسی، امنیتی، اجتماعی و اقتصادی متوجه مرزهای شرقی آن نموده است.این مقاله،‌با روش تحلیلی- توصیفی،‌و با استفاده از منابع کتابخانه ای، در پی تبیین جایگاه خراسان بزرگ در ژئوپولیتیک مواد مخدر است. یافته های مقاله،‌نشان دهنده ابعاد گسترده موضوع مورد نظر در این حوزه خاص بوده، و بیانگر آن است که مواد مخدر، یکی از جدی ترین و خطرناک ترین تهدیداتی است که ایران از بعد امنیت ملی با آن روبروست.

  • تاریخ دریافت: 29 دی 1395
  • تاریخ بازنگری: 11 آذر 1401
  • تاریخ پذیرش: 10 مهر 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 10 مهر 1400