Qualitative Content Analysis of Urban Regeneration Laws and Regulations in Addressing the Issues of Inefficient Urban Fabrics (Case Study: Ansar and Arvand Neighborhoods of Mashhad Metropolis)

Salahi, Malihe; Saidi Mofrad, Sanaz

doi:10.22034/jgk.2025.504766.1253

Qualitative Content Analysis of Urban Regeneration Laws and Regulations in Addressing the Issues of Inefficient Urban Fabrics (Case Study: Ansar and Arvand Neighborhoods of Mashhad Metropolis)

Document Type : Original Article

Authors

malihe salahi ¹

Sanaz Saidi Mofrad ²

¹ - Ph.D. student in urban planning, Islamic Azad University, Mashhad branch - urban planning expert of Imam Reza (AS) Architecture and Urban Planning Research Center

² Associate Professor of Urban Planning Department, Faculty of Art and Architecture, Islamic Azad University, Mashhad, Iran

10.22034/jgk.2025.504766.1253

Abstract

رشد شتابان شهرنشینی، به تشدید ضرب‌آهنگ فرسودگی و ناکارآمدی بافت‌ها و محلات شهری و ظهور پیچیدگی‌ها و عدم قطعیت سیستم‌های شهری انجامید. «بازآفرینی شهری» در قرن 21 به‌عنوان متأخرین و پذیرفته‌ترین رویکرد مداخله در این بافت‌ها اهمیتی انکارناپذیر یافت و قوانین شهری نیز شیوه اعمال قدرت برای تغییر و بازآفرینی را تعریف نمودند. لذا پژوهش به مرور قوانین و مقررات بازآفرینی شهری در راستای رفع شبکه مسائل بافت‌های فرسوده و ناکارآمد (محلات انصار و اروند) طبق رویکرد تحلیل محتوای کیفی پرداخته که در گام اول: تحلیل مضامین مطالعات میدانی شناخت وضع موجود و جداول سوات مستحصل از آن به‌صورت هدفمند بررسی شد و پس از غربالگری نهایی، 18خردمقوله‌ (مهم‌ترین شبکه مسائل) در ذیل شش مقولۀ میانی مستخرج از محورهای برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در راستای مقوله اصلی «بازآفرینی شهری» کدگذاری گردید، سپس در گام دوم محتوای متون پرکاربردترین قوانین و مقررات ملاک عمل سازمان بازآفرینی شهری ایران شناسایی، کدگذاری تحلیل شد و مضامین کلیدی و راهبردی در ذیل هر یک استخراج گردید؛ در نهایت در گام سوم ماتریسی برگرفته از ادغام گام‌های اول و دوم تشکیل شد و اثرگذاری هر مضمون کلیدی و راهبردی در رفع شبکه مسائل محلات مورد بررسی قرار گرفت. مهم‌ترین و اثرگذارترین قوانین و مقررات در راستای رفع شبکه مسائل محلات انصار و اروند به‌ترتیب عبارتند از: «سند ملی راهبردی احیاء، بهسازی، نوسازی و توانمندسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری»، «قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران»، «آیین‌نامه اجرایی برنامه ملی بازآفرینی پایدار شهری».

Keywords

Urban regeneration

laws and regulations

inefficient urban fabrics

content analysis

Mashhad

Subjects