دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)پژوهشنامه خراسان بزرگ2251-6131145020230421Boshruyeh Sar Jameh (Latei) and Buinzahra Zhendeh Kilims as Green and Sustainable Productionsگلیم سرجامه(لتهای) بشرویه و ژنده بوئین زهرا به مثابه تولیدات سبز و پایدار11217198710.22034/jgk.2022.314873.1000FAسمانهکاکاونداستادیار گروه فرش، دانشکده هنرهای کاربردی ، دانشگاه هنرتهران0000-0002-8768-6206Journal Article20210701Promoting contentment has a long history in Iranian literature and religious teachings. Environmental issues are among the most crucial human concerns in today’s world, making sustainable art works a major condition of development. Although given its geographical location and cultural position, Iran has witnessed numerous crises, wars, and calamities, it has risen like a phoenix from the ashes owing to its resisting policies and culture. Studying the life style of a community’s ancestors and adopting their instances of contentment as a model could reveal a way out of the current economic problems. With their prudent perspective, Iranian women artists have helped economic prosperity in production of handicrafts during different periods. This study aimed to introduce and analyze “sarjameh kilim” from Boshruyeh, South Khorasan, Iran and “zhendeh kilim” from Buinzahra, Qazvin, Iran as forms of recycled art. Moreover, the importance of these two weavings in sustainable development was discussed. Accordingly, the study sought to explain the recycled characteristics of “sarjameh” and “zhendeh” kilims. The data were collected through library research and direct observation of works. The comparative study of the characteristics of “sarjameh” and “zhendeh” kilims in terms of recycled art demonstrated that both types met the conditions of green and sustainable productions. These weavings could also help flourishing of rural productions and overcoming over-consumption and consumerism.<br /><br /><strong> </strong><br /> ترویج فرهنگ قناعت در ادبیات و آموزههای دینی ایران پیشینهدار است. مسائل زیست محیطی از مهمترین دغدغههای انسان در دنیای کنونی بوده و تولید آثار هنری که مبتنی بر توسعه پایدار باشد از شروط اصلی توسعه است. ایران به عنوان کشوری که بر چهار راه فرهنگی واقع شده همواره بحرانها، جنگها و مصائب زیادی را به خود دیده اما چارهاندیشی و فرهنگ مقاومتی موجب شده تا ققنوس وار جانی تازه یابد. مطالعه سبک زندگی پیشینیان و الگوبرداری از مصادیق قناعت در زیست ایشان راهی برای برون رفت از مشکلات اقتصادی خواهد بود. درایت و تدبیر زنان هنرمند ایرانی در تولید صنایع دستی موجب شکوفایی اقتصادی در ادوار گوناگون بوده است. مقاله پیشرو در پی آن است که گلیم سرجامه بشرویه استان خراسان و گلیم ژنده بوئین زهرا قزوین را به عنوان مصادیق هنر بازیافت معرفی و تحلیل نماید سپس به اهمیت این دو بافته در توسعه پایدار بپردازد. سؤال اصلی پژوهش این است که چگونه میتوان شاخصههای بازیافتی «سرجامه» و «گلیم ژنده» را تبیین نمود؟ مطالعات کتابخانهای منابع گوناگون دادههای خام تحقیق را فراهم آورد. بخشی دیگر از اطلاعات، حاصل ثبت مشاهدات نگارنده از بافتههای نامبرده است. مطالعه تطبیقی شاخصههای گلیم «سرجامه» و «گلیم ژنده» از منظر ویژگیهای هنر بازیافت نشان از آن دارد که هر دو دستبافته دارای مولفههای تولیدات سبز و پایدار هستند. همچنین بافتههای مذکور با در بر داشتن شاخصههای هنر بازیافتی میتوانند منجر به رونق تولیدات روستایی و ترویج فرهنگ صحیح مصرف شوند.https://jgk.imamreza.ac.ir/article_171987_be43d9bbf588910a1fdc25d333418e0f.pdfدانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)پژوهشنامه خراسان بزرگ2251-6131145020230421Epiphany of flower and bird paintings in Tashiir of Timurid Periodتبلور گل و مرغ در تشعیر دوره تیموری132917198910.22034/jgk.2023.321280.1016FAمحمدسواریدانشجوی کارشناسی ارشد صنایع دستی، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنرتهران، ایران.0000-0002-8932-7805علیرضاشیخیدانشیار دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر تهرانJournal Article20210825In the Timurid period, "Tashiir" was formed on the margins of books and "Murraqa" was created. The present study is based on descriptive-analytical method Tries to answer the questions of how the painting of flowers and birds as one of the subjects of Tashiir in the margins of murraqa was considered as the main subject of the Painters, And How can the effect of flower and bird painting in China on Iranian flower and bird painting, especially in the Timurid period, be explained?The findings, based on visual analysis of the paintings, indicate that the aficionado nature of the Timurid rulers and the treasures full of gold and the desire for luxury, enabled the formation of murraqa for the Timurid princes so that artists could use freely take gold from paintings that were ‘Halkari’ (dissolved Gold) with themes Was "Struggling" and Tashiir It was read. One of the Favorit topics by the artists in the design of Tashir in the Murraqa was "Flowers and Bird", which consists of two The perspective can be examined, firstly, the desire for realism in the design of these Tashiir which led the artists to objective subjects, and secondly, due to the arrival of Chinese works of art, Herat artists were influenced by the naturalistic style of Song and Ming. Most of the information in this study is completed by the four sites in the Topkapi Palace Museum in Istanbul and the Diez album in the Berlin Museum.تشعیر در دوره تیموری بر حاشیه کتابها شکل گرفت و مرقعات ایجاد شد. پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی_تحلیلی میکوشد تا به این پرسشها پاسخ دهد که چگونه گل و مرغ به عنوان یکی از موضوعات تشعیر در حاشیه مرقعات به عنوان موضوع اصلی مورد توجه نگارگران قرار گرفت؟و تاثیر نقاشی گل و پرنده در چین بر گل و مرغ ایرانی خصوصاً در دوره تیموری چطور قابل تبیین است؟ یافتهها مبتنی بر تحلیلهای بصری نگارهها، حاکی از آن است که طبع هنردوستی حاکمان تیموری و خزینه های پر از طلا و میل به تجمل گرایی، توانست موجبات شکل گیری مرقعات برای شاهزادگان تیموری را فراهم کند و برای هنرمند فراغ بالی در استفاده از طلا برای نقاشیهایی که به شیوه حلکاری با موضوعات گرفت و گیر بود و «تشعیر» خوانده میشد، ایجاد شود. یکی از موضوعات مورد استقبال هنرمندان در طراحی تشعیر مرقعات، «گل و مرغ» بود که از دو منظر قابل بررسی است، نخست میل به واقعگرایی در طراحی این تشعیرها بود که هنرمندان را به سمت موضوعات عینی سوق میداد و دیگر آنکه به واسطه ورود آثار هنری چینی، هنرمندان هرات متاثر از سبک و سیاق طبیعت نگاری دوره سونگ و مینگ قرار گرفته بودند. بخش عمده اطلاعات این پژوهش را مرقعات چهارگانه درموزه توپقاپی سرای استانبول و آلبوم دی یتس در موزه برلین تکمیل میکند. شیوه گردآوری مطالب و تصاویر این پژوهش به صورت کتابخانهای و استفاده از منابع قابل دسترسی موزهها و سایت های معتبر انجام گرفته استhttps://jgk.imamreza.ac.ir/article_171989_026fa76cbe57159da3f8919f69d96af8.pdfدانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)پژوهشنامه خراسان بزرگ2251-6131145020230421Typology of talisman patterns in clothing and jewelry of Kurdish tribes in Kalat, Lain, and Zavin villagesگونهشناسی نقوش طلسم در پوشاک و زیورآلات اقوام کرد روستاهای کلات، لایین و زاوین304517199010.22034/jgk.2023.323546.1020FAجوادامین خندقیاستادیار، گروه ادبیات نمایشی، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران0000-0002-4846-829Xفهیمهخیابانی فردمدرس ، گروه طراحی و دوخت، دانشکده هنر، دانشگاه فنی وحرفه ای، تهران، ایران0000-0002-7419-531XJournal Article20211108The talisman is a part of foreign sciences with religious roots in Islamic civilization. Hence, in most of the spell motifs, verses of the Qur'an, names or attributes of God are included. One of the essential uses of spells is clothing and jewelry. Unique clothing and jewelry have been the most critical human practical items from the past until now and have a protective function and reflect each person's religious thought. This subject has a special place in the Kurdish cultural geography of Khorasan. Accordingly, this study seeks to answer what types of spell patterns are present in clothing and jewelry of the Kurdish tribes of northeastern Khorasan Razavi (Kalat, Lain, and Zavin villages)? This research is descriptive-analytical. The collection method is library and field observations, and the analysis method is qualitative. This study studied nine cases of spell motifs of Kalat, Lain, and Zavin villages. This study shows that we can classify motifs into three categories: geometric, animal, and cosmic talismans. Also, this paper shows that the motifs are based on the imaginations and sciences of strangers arising from the beliefs of these tribes, which have the symbolic meaning of the same culture.طلسم بخشی از علوم غریبه است که در تمدن اسلامی، ریشه دینی دارد. از اینرو، در عموم نقوش طلسم، آیات قرآن، اسامی یا صفات خدا درج شده است. یکی از مهمترین موارد کاربرد طلسمها، پوشاک و زیورآلات به شمار میرود. پوشاک و زیورآلات سرآمد مهمترین وسایل کاربردی بشر از گذشته تاکنون بوده است و دارای کارکرد حفاظتی و همچنین بازتابدهندۀ اندیشۀ مذهبی هر شخص است که در قالب پوشاک نمایان میشود. این امر در جغرافیای فرهنگ کردنشین خراسان جایگاه ویژهای دارد. بر این اساس، این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که چه گونههایی از نقوش طلسم در پوشاک و زیورآلات اقوام کرد شمال شرقی خراسان رضوی (روستاهای کلات، لایین و زاوین) وجود دارد؟ این پژوهش توصیفی - تحلیلی است و در آن، برای گردآوری از شیوه کتابخانهای و مشاهدات میدانی و برای تحلیل، از شیوۀ کیفی استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که از مجموع نمونههای بررسی شده، نه مورد نقش اصلی طلسم در روستاهای کلات، لایین و زاوین وجود دارد. نقوش در آثار مورد مطالعه را میتوان به سه دسته طلسم هندسی، جانوری و کیهانی طبقهبندی نمود. همچنین میتوان گفت که نقوش بر اساس تخیلات و علوم غریبه برخاسته از دل اعتقادات و باورهای این اقوام بوده که بار معنای نمادین همان فرهنگ را دارند.https://jgk.imamreza.ac.ir/article_171990_8ab89ae617e0c7faa4900c7d20f7cd6e.pdfدانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)پژوهشنامه خراسان بزرگ2251-6131145020230421Structural analysis of illustrated manuscripts of the Jami's Selselatozzehab in the Golestan Palace Museumتحلیل ساختاری نگارههای نسخه مصور سلسلهالذهب جامی محفوظ در موزه کاخ گلستان466917199110.22034/jgk.2023.308599.0FAمریمعظیمی نژاددانشجوی دکتری، گروه پژوهش و تاریخ هنر، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران0000-0003-4766-0287رضاافهمیدانشیار گروه پژوهش و تاریخ هنر، دانشکده هنر ، دانشگاه تربیت مدرس. تهرانمهدیکشاورز افشاراستادیار. گروه پژوهش و تاریخ هنر. دانشکده هنر . دانشگاه تربیت مدرس. تهرانJournal Article20210421 Iranian paintings are illustrated mainly in accordance with Persian literature. The present study examines the thematic, formal, and structural drawings of the illustrated version of Jami's Selselatozzehab. This copy, which has 14 drawings, is currently kept in the treasury of Golestan Palace and is one of the lesser-known copies of the Safavid period, of which no exact information is available except in some sources.This study aims to provide a comprehensive understanding of the illustrated version of Jami's Selselatozzehab by introducing narrative and visual features as well as examining the structure of the design and composition of the drawings. The data of this research have been collected in a library method and have been compiled from a qualitative perspective and in a descriptive-analytical method. The statistical population is all illustrations of the illustrated version of Jami's Selselatozzehab. The results of the analysis show that this illustrated version, which is based on Jami poems and with the philosophical and moral teachings of Masnavi of the Golden Dynasty, as illustrated in the Safavid period around 977 AH, the result of the Mashhad school of painting during the reign of Ibrahim Mirza, ruler of Mashhad. And the content and sources of the narrations, the date of illustration, and the structure of its drawings are all proofs of attribution. This illustrated version has a relative adaptation of the text and images of the drawings, and the involvement of the painter in the development of the anecdotes of the Jami Dynasty has led to a rich narrative and visual richness. The drawings have different focal points, different areas, and open and diffuse structures, which has led to the dynamics of the design.نگارگری جلوهای پرشکوه از هنر ایرانی است که ریشههایش در هنر پیش از اسلام و جلوههایش در دوران مختلف اسلامی ظهور و بروز یافتهاست. نگارههای ایرانی، عمدتاً منطبق بر ادبیات فارسی، مصور شدهاند. پژوهش حاضر به بررسی موضوعی، فرمی و ساختاری نگارههای نسخه مصور سلسلهالذهب جامی میپردازد. این نسخه که 14 نگاره دارد هماکنون در گنجینه کاخ گلستان نگهداری میشود و از نسخ کمتر شناختهشدهی دوره صفوی است که جز لیستشدن در برخی منابع، اطلاعات دقیقی از آن در دست نیست. این پژوهش بر آناست تا با معرفی ویژگیهای روایی، بصری و همچنین بررسی ساختار طرح و ترکیببندی نگاره-ها، شناخت جامعی از نسخه مصور سلسلهالذهب جامی فراهمآورد. دادههای این پژوهش به شیوه کتابخانهای گردآوریشده و از منظر کیفی و به روش توصیفی-تحلیلی تدوین شدهاست. جامعه آماری بهصورت تمامشماری نگارههای نسخه مصور سلسله-الذهب است. نتایج تحلیل گویای آن است این نسخه مصور که برمبنای اشعار جامی و با آموزههای فلسفی و اخلاقی مثنوی سلسلهالذهب، در حدود سالهای 977ه.ق در دوره صفوی مصور شده، ماحصل مکتب نگارگری مشهد در دوران زمامداری ابراهیم-میرزا، حاکم مشهد است و مضمون و مآخذ روایات، تاریخ مصورشدن و ساختار نگارههای آن همگی اثباتی بر انتساب هستند. این نسخه مصور دارای انطباق نسبی از متن و تصویر نگارههاست و دخل و تصرف نگارگر در بسط حکایات سلسلهالذهب جامی منجر به غنای روایی و تصویری شدهاست. نگارهها دارای نقاط تمرکز گوناگون، ساحتهای مختلف و ساختار باز و منتشرند که منجر به پویایی طرح شدهاست.https://jgk.imamreza.ac.ir/article_171991_b1fc23da5aeb7aec9c65bbd4d7b25cd4.pdfدانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)پژوهشنامه خراسان بزرگ2251-6131145020230421Recreating Pre-Seljuk Paintings based on Visual Elements of Nishapur's Buff Ware Ceramics (Samanid era)بازسازی ویژگیهای نقاشی پیشاسلجوقی برپایۀ سفالینه های گلابه ای نیشابور (سفال سامانی)9711817199210.22034/jgk.2023.336844.1043FAمریمکشمیریاستاد یار ،گروه نقاشی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران0000-0002-3243-3797Journal Article20220409To explain the features of Persian paintings prior to the 7th century, art researchers rely on the 5th-6th centuries Seljuk ceramics that were painted in accordance with the style of the oldest remaining illustrated manuscript, the 7th century Varka-o-Golsha. In doing so, they disregard the oldest paintings of Iran's Islamic era, found on Nishapur's buff ware's figurative ceramics of Samanid reign in 3rd-4th centuries, on the basis of a seemingly disconnect between their visual features and those of Varka-o-Golsha's. The present study aims to resolve this misinterpretation, using Chomsky's theory of deep and surface structures. Therefore, using Samanid ceramics, we can provide explanations about visual elements of pre-Seljuk illustrated manuscripts despite the fact that none of them have survived. To demonstrate this, first I analyzed 110 figurative Samanid ceramics, 26 of which are reported in my article. Then, I compared these ceramics with Seljuk/Mongol paintings. Based on the analysis and compression, I argue that Samanid painters knew about the visual function of frames, picture space, and the simple methods of vertical perspective drawing by increasing visual layers, but were unable to depict 3rd dimension of objects. The artists used painting some natural elements, typically flower shrubs, for filling/decorating foregrounds, not for naturalistic purposes. They drew the most important figures taller than others (i.e. perspective of authority) for emphasizing their political/social rankings. The Samanid artists avoided to display the Aura, unlike Sasanian and Seljuk artworks.سفالهای گلابه ای نیشابور یا همان سفالهای پیکره دار سامانی (4ـ3ق) از کهنترین نمونه های نقاشی دورۀ اسلامی است. از آنجا که ویژگیهای ظاهری این نقاشیها با قدیمیترین نسخه نگاره های پیشامغول (مانند ورقهوگلشاه)، تفاوت دارد، هنرپژوهان در بررسی سیر تاریخ نقاشی ایرانی، کمتر به این آثار پرداخته و به جای آن، سفال نگاره های سلجوقی (6ـ5ق) را با شباهت بیشتر به نسخه نگاره ها، مبنای بازتعریف چارچوب نسخه نگاری دانسته اند. پژوهش پیشرو بربنیان مفهوم ژرفساخت و روساخت نشان میدهد تفاوتها میان سفال نگاره های سامانی با آثار پس از آن، روساختی است و همۀ این آثار در بنمایه ها (ژرفساختها) از چارچوبهای ثابتی پیروی میکنند. بنابراین، در نبود نسخه های مصور از سده های 4ـ3ق، سفال نگاره های نیشابور را میتوان در جایگاه بخشی از تاریخ نقاشی ایرانی، بیانگر ویژگیهای نسخه نگاری این دوران دانست. با این نگاه، 110 سفال پیکره دار سده های 4ـ3ق، از مجموعه های معتبر جهانی بررسی شد که گزارش 26 مورد آنها در این نوشتار آمده است. بررسیها نشان داد نسخه پردازان در این سده ها با کارکرد قاب بندی آشنا بودند؛ ساماندهی فضا و پرداخت صحنه های نه چندان عمیق را میشناختند؛ عناصر طبیعی را به هدف تزیین و پُرکردن سطوح خالی پیش زمینه بازمینمودند؛ بزرگنمایی مقامی و ریزپردازی را اجرا میکردند، اما در پرداخت بعد سوم چیزها در مراحل ابتدایی بودند. این نسخه نگاره ها همچنین خالی از هاله های خورشیدگون (مقدس یا تزیینی) بود. پژوهش کیفی پیشرو، با نگاهی توصیفی تحلیلی، سفال نگاره های سامانی را کاویده، سپس با همسنجی این آثار و سفالهای سلجوقی و نسخه نگاره های متقدم، روشی تطبیقی را به کار بسته است تا بتواند بخشی از تاریخ نسخه نگاری ایرانی را که هیچ نمونه ای از آن در دست نیست، بازسازی کند.https://jgk.imamreza.ac.ir/article_171992_482fe2d2278dffcd77404011fa158b5f.pdfدانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)پژوهشنامه خراسان بزرگ2251-6131145020230421Study and analysis of Malek Zuzan building brickwork with the geometric designمطالعه و واکاوی نقشمایه های آجری در مسجد_مدرسه ملک زوزن شهرستان خواف11915217211610.22034/jgk.2023.308436.0FAمهدیکاظم پوراستادیار گروه مرمت و باستان شناسی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایرانرضااکبریدانشجوی کارشناسی ارشد هنر اسلامی، دانشکده هنرهای صناعی اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایران0009-0007-7156-6860ابوالفضلعبداللهی فرداستادیار دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایرانJournal Article20200301Brickwork, which had been the focus of Iranian architects since pre-Islamic times, peaked during the Seljuks and Khwarazmahs dynasty. In addition to the flourishing brickwork of the Kharazmshahi dynasty, this period can be seen as the beginning of the use of colored glazed bricks in the building's façade. The complete and exemplary sample of this ornament can be found in the Zozn Khaf building. Decorative bricks include more than 75 types of different brick layouts and various bricks with geometrical, plant and inscription designs that despite their importance in Islamic art, so far no studies have been done on them. Accordingly, in this paper, it is attempted to study descriptive-analytical method using field and library studies of geometric brick decorations of this building. This research seeks to answer the following question: In what categories are the geometric brickworks decorated by King Zozen Khaf? What geometric patterns and proportions have been used in these ornaments? The study revealed that the brick geometrical decoration of this building is very rich and has been implemented in 27 brick geometric decorations. The decoration also uses detailed geometric patterns and proportions that will be addressed throughout the original text.آجرکاری که از زمانهای پیش از اسلام، مورد توجه معماران ایرانی قرار گرفته بود در دوران سلجوقیان و خوارزمشاهیان به اوج خود رسید. علاوه بر شکوفایی آجرکاری در دوره خوارزمشاهیان، این دوره را میتوان دوره شروع استفاده از آجرهای لعابدار رنگی در نمای ساختمان دانست. نمونه شاخص و کامل این نمونه تزیینات را میتوان در بنای زوزن خواف مشاهده کرد. آجرهای تزیینی این بنا شامل بیش از 75 نوع از انواع چینشهای آجری مختلف و تراشهای آجری متنوع با نقوش هندسی، گیاهی و کتیبه میباشد که علیرغم اهمیت آن در هنر اسلامی، تاکنون مطالعات زیادی بر آنها صورت نگرفته است. بر همین اساس در این مقاله، سعی بر آن شده است تا به روش توصیفی و با استفاده از مطالعات میدانی و کتابخانهای آجرهای تزیینی با نقوش هندسی این بنا مورد مطالعه قرار گیرد. این پژوهش درصدد پاسخگویی به سوالات زیر است: تزیینات آجری هندسی بنای ملک زوزن خواف، در چند دسته قابل تقسیم بندی هستند؟ از چه الگوها و تناسبات هندسی، در این تزیینات بهره گرفته شده است؟ براساس این مطالعه مشخص گردید که تزیینات هندسی آجری این بنا بسیار غنی بوده و بالغ بر 27 نمونه از انواع مختلف نقوش هندسی در آن به اجرا در آمده است. همچنین در این تزیینات از الگوها و تناسبات دقیق هندسی بهره گرفته شده است که در خلال متن اصلی به آنها پرداخته خواهد شد.https://jgk.imamreza.ac.ir/article_172116_192a50b5fc2ad25c097c88fb8b95e22b.pdf