دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) پژوهشنامه خراسان بزرگ 2251-6131 6 21 2016 02 20 تأملی بر عرفان و تصوف در شرق ایران و تأثیر متقابل عرفا و صوفیان سیستانی و خراسانی بر یکدیگر در قرون نخستین اسلامی 56 47 137741 FA دوستعلی سنچولی دانشگاه زابل منصور نیک پناه رییس مجتمع دانشگاه سیستان و بلوچستان Journal Article 2017 01 18 عرفان و تصوف اسلامی یکی از موضوعات قابل توجه در بررسی­های اجتماعی و فرهنگی سیستان و خراسان در قرون نخستین اسلامی می­ باشد. این جریان فکری و اجتماعی از همان آغاز قرن اول هجری، با زهد و گریز از لذّات دنیوی در جهان اسلام شروع شد و در قرون بعدی سازمان یافته­ تر گردید و در شرق ایران هواداران زیادی به­ دست آورد. عوامل متعددی همچون حضور حسن بصری و هوادارانش، صوفیان کرامیه، ملامتیه و ... در گسترش اندیشه ­های عرفانی و صوفیانه در سیستان و خراسان مؤثر بوده ­است. در این مقاله سعی بر آن است تا با شیوة کتابخانه­ ای، اطلاعات و داده ­های تاریخی جمع­ آوری و سپس با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی علل و عوامل گسترش عرفان و تصوف در سیستان و تأثیر متقابل عرفا و صوفیان سیستانی و خراسانی بر یکدیگر پرداخته شود. عرفان و تصوف توانست در قرون سوم و چهارم دستاوردهای مثبت و مفیدی برای مردم منطقه به همراه داشته باشد و از تعصبات مذهبی میان خوارج و اهل سنّت و مذاهب حنفی با شافعی و قتل و غارت­ های ناشی از آن که در گذشته وجود داشت بکاهد. https://jgk.imamreza.ac.ir/article_137741_f9b8fa02c7d947968a7e2ef27ea78335.pdf