نهادینگی پزشکی نوین در مشهد (1344-1313ق)

نوع مقاله : جغرافیای تاریخی خراسان بزرگ

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 استادیار، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد،

3 استاد بازنشسته، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه بیرجند، ایران

چکیده

پزشکی نوین از اواخر حکمرانی ناصرالدین­شاه قاجار وارد مشهد شد و به‌تدریج مراحل رشد آن تا پایان سلطنت احمدشاه ادامه یافت. هرچند پزشکی نوین در مشهد با مخالفت پیروان طب سنتی روبرو شد، اما به‌مرور زمان، طب نوین جایگاه برتری یافت و طب قدیم خود را با آن هماهنگ ساخت. ازآنجاکه برای یافتن تاریخچه طب نوین در مشهد، نیاز به شناسایی بیماری‌ها و درمان آن‌ها می‌باشد، پژوهش حاضر درصدد است که با شیوه توصیفی-تحلیلی به شناسایی وضعیت پزشکی نوین، بیماری‌های رایج و درمان آن‌ها از هنگامی‌که طب جدید در مشهد موردتوجه قرار گرفت، یعنی از اواخر دوره قاجار- یک دوره زمانی 30 ساله (1344-1313ق)- را موردبررسی قرار دهد. پژوهش حاضر با ارائه تصویری به نقش آموزش‌های نوین در تغییر شیوه‌های درمانی، شناسایی بیماری‌ها، چگونگی ورود و نهادینه شدن پزشکی نوین در مشهد و آگاهی‌های مردم نسبت به بهداشت فردی و عمومی می‌پردازد که به تأسیس مطب‌های خصوصی، درمانگاه‌ها، بیمارستان‌ها، مراکز آموزش پزشکی و امر سالم‌سازی و معاینات و معالجات فردی و گروهی منجر شد. متعاقباً خدمات پزشکی، نتایج قابل‌توجهی برای جامعه مشهد به همراه داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Institutionalization of modern medicine in Mashhad at Qajar era (1895-1925 A.D.)

نویسندگان [English]

  • Abbas Rakhshani 1
  • Ardeshir Asadbeigi 2
  • Seyed Hossein Rais Sadat 3
1 PhD Student, Department of History and Civilization of Islamic Nations, Faculty of Theology, Islamic Azad University, Mashhad, Iran
2 Assistant Professor, Department of History and Civilization of Islamic Nations, Faculty of Theology, Islamic Azad University, Mashhad,
3 Retired Professor, Department of History, Faculty of Literature, Birjand University, Iran
چکیده [English]

Modern medicine entered Mashhad at the beginning of fourteen century A.H. and its development continued to the end of the Ahmad Shah Qajar dynasty. Even though, modern medicine followed by the contrary of some traditional followers, but gradually traditional medicine matched itself with modern medicine. So the perception of modern medicine in Mashhad needs to the detection of common diseases and their treatment. This article is written in descriptive and analytical method and its aim is to cognition of modern medicine, Common diseases, and their treatment.
This article debates that modern teaching has a special role in the modern treatment and new methods, then it emphasizes people’s awareness of Personal and general hygiene which leads to the Establishment of private clinics, infirmaries, hospitals, the center of medical teaching, modern health checkup and treatment in Mashhad. Therefore, Modern medical services lead to significant results for the society of Mashhad.


کلیدواژه‌ها [English]

  • Qajar Era
  • Mashhad
  • Hospitals
  • Detection
  • medical teaching
  • treatment