بررسی نقش سرمایه گذاری موقوفات در کسب و کارهای دانش‌بنیان و تأثیر آن بر اشتغال پایدار

نوع مقاله : تاریخ شهرسازی خراسان بزرگ

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای کار آفرینی، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت آموزش عالی، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت آموزشی عالی، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

چکیده

امروزه توسعه ظرفیت‌های وقف از طریق سرمایه‌گذاری در زمینه کسب و کارهای دانش‌بنیان و نوآور به راهبردی جدید و مؤثر در حوزه کارآفرینی، اشتغال‌زایی و افزایش بهره‌وری موقوفات بدل شده است. از این‌رو، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش سرمایه­ گذاری موقوفات در کسب و کارهای دانش‌بنیان و تأثیر آن بر اشتغال پایدار به‌منظور ارائه مدل خواهد بود. روش تحقیق مبنی بر هدف از نوع پژوهش‌های کاربردی است. همچنین با توجه به روش انجام پژوهش، این بررسی از نوع آمیخته (کمی و کیفی)، محسوب می‌شود. جامعه آماری در بخش کیفی پژوهش خبرگان، متخصصین و صاحب‌نظران در حوزه‌های مختلف علوم مدیریت، فقه و اقتصاد اسلامی و کارشناسان سازمان اوقاف و امور خیریه در سال‌های 1398ش و 1399ش در ایران است. شیوه نمونه­ گیری به‌صورت هدفمند و در دسترس است. جامعه آماری در بخش کمی جهت انتخاب آزمودنی­ها به شیوه نمونه­ گیری خوشه­ ای چندمرحله‌ای خواهد بود. تعداد خبرگان برای نظرخواهی در روش دلفی حداقل 20 خبره خواهد بود که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انجام خواهد پذیرفت. روش گردآوری داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای و میدانی با استفاده از ابزارهایی چون پرسشنامه و مصاحبه با تأکید بر روش دلفی خواهد بود. تکنیک تحلیل اطلاعات و مدل‌سازی در این پژوهش دیمیتل است که برای شناسایی روابط علی معلولی مابین شاخص‌ها در موضوع سرمایه‌گذاری وقفی در حوزه‌های کسب و کارهای دانش‌بنیان و تولید یک مدل ساختاری ملموس بکار گرفته شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می ­دهد که از میان عوامل مؤثر بر سرمایه‌گذاری و اشتغال پایدار، عوامل مدیریتی در درجه اهمیت بیشتری قرار دارد. پس از آن عوامل سیاسی -مربوطه به عوامل زمینه- مؤثرتر است و به دنبال آن سرمایه‌گذاری در کسب وکارهای دانش‌بنیان اثری نسبی در توسعه اشتغال پایدار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating of investment endowment role in knowledge-based businesses and its impact on sustainable employment

چکیده [English]

Today, the development of endowment capacities through investment in knowledge-based and innovative businesses has become a new and effective strategy in the field of entrepreneurship, job creation and increasing the productivity of endowments. Therefore, the purpose of this study is to investigate the role of endowment investment in knowledge-based businesses and its impact on sustainable employment in order to provide a model. The research method in terms of purpose is of the type of applied research. Also, according to the research method, the present study is a mixed type (quantitative and qualitative). The statistical population in the qualitative section of the research is experts, specialists and pundits in various fields of management sciences, jurisprudence and Islamic economics and experts of the Endowment and Charity Organization in 1398 and 1399 in the country. The sampling method is purposeful and accessible. The statistical population will be in a small part to select the subjects by multi-stage cluster sampling method. The number of experts for polling in the Delphi method will be at least 20 experts, which will be done by purposeful sampling. The data collection method will be library and field using tools such as questionnaires and interviews with emphasis on the Delphi method. The technique of information analysis and modeling in this study will be Demitel, which has been used to identify the causal relationships between indicators in the subject of endowment investment in the fields of knowledge-based businesses and the production of a tangible structural model. Findings of this study showed that among the factors affecting investment and sustainable employment, managerial factors are more important. Then there are the political factors that are relevant to the underlying factors; It is more effective and consequently investing in knowledge-based businesses has a relative effect on the development of sustainable employment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Endowment investment
  • Knowledge-Based Economy
  • sustainable employment
  1. پاداش، حمید؛ و همکاران. (1396). «تأثیر محیط نهادی بر اقتصاد دانش‌بنیان». پژوهشنامه اقتصادی. (شماره 64)، 198-171.
  2. جمشیدی، علیرضا؛ و همکاران. (1398). «راهکارهای توسعه اشتغال دانش‌بنیان در کشور بر اساس روش داده بنیاد». نظریه‌های کاربردی اقتصاد. (شماره 4)، 108-85.
  3. آذری، علیرضا. (1396)، «نقش وقف علم و فناوری در تقویت ساخت درونی کشور؛ رابطه وقف، درخت علم و شرکت‌های دانش‌بنیان». مجموعه مقالات اولین همایش وقف علم و فناوری. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.
  4. اکبری نوری، حنانه؛ و معصومه سلطانی. (1396). «ظرفیت وقف در توسعه پایدار نظام آموزشی: مدارس وقفی». مجموعه مقالات اولین همایش وقف علم و فناوری. مشهد: دانشگاه فردوسی.
  5. برنامه پنجساله ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران (مصوب 14/12/1395 مجلس شورای اسلامی).
  6. ثقفی، فاطمه؛ و حسین افتخاری. (1396). «تبیین مهم‌ترین چالش‌ها و عوامل موفقیت تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی (موردمطالعه: پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات». مدیریت فردا. (شماره 16)، 22-1.
  7. درخشان، مرتضی؛ و خدیجه نصراللهی. (1393). «تحلیل اثر توسعه بخش سوم اقتصاد بر شاخص‌های اقتصادی و راهکارهای توسعه آن در ایران». اقتصاد اسلامی. (شماره 55)، 88-61.
  8. وقف علم و فناوری. (1395). دفتر همکاری های علمی و امور نخبگان شهید فهمیده منطقه شمال شرق با همکاری اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی.
  9. جهانیان، ناصر. (۱۳۹۵). «جایگاه نهاد وقف در اقتصاد بخش سوم». اقتصاد اسلامی. (شماره 62)، 106-79.
  10. جهانیان، ناصر. (۱۳۹۰). «مبانی، اهداف و جایگاه وقف در مکتب اقتصادی اسلام». اقتصاد اسلامی. (شماره 42)، 116-۸۷.
  11. حسینی مقدم، محمد. (1396). «روندهای جهانی، چشم‌اندازها، راهبردها و آموزه‌های ملی وقف علمی». مجموعه مقالات اولین همایش وقف علم و فناوری. مشهد: دانشگاه فردوسی.
  12. حیدری، محمدرضا، و مرتضی درخشان. (1395). «تحلیل کارکردهای بخش سوم (امور خیر و نیکوکاری) در توسعه اقتصادی و اشتغال». مجموعه مقالات اولین همایش ملی خیر ماندگار (مطالعه و ارزیابی امور خیر در ایران). تهران: بنیاد خیریه راهبری.
  13. سجادی، سید احمد. (1393). «آثار اجتماعی وقف اسلامی در ایران، فقه و اصول 1». وقف میراث جاویدان. (شماره 85)، 51-8.
  14. سالمی، رضا؛ و عبدالنبی خطیبی عقدا. (1392). «بررسی چالش‌های تجاری‌سازی فناوری از دیدگاه شرکت‌کنندگان در هشتمین نمایشگاه اختراعات کشور». سیاست نامه علم و فناوری. (شماره 2: پیاپی 11)، 87-77.
  15. شاطری، مفید؛ و راضیه آرزومندان. (1391). «بررسی روند تغییرات نقش و جایگاه موقوفات زنان از دورۀ صفوی تا عصر حاضر (مطالعۀ موردی: شهرستان‌های بیرجند، در میان، سربیشه». زن در فرهنگ و هنر. (شماره 4)، 23-5.
  16. صفایی پور، مسعود؛ و همکاران. (1393 .(«بررسی تأثیر وقف بر توسعه اقتصادی شهر اهواز؛ مطالعه موردی: منطقه یک» پژوهش و برنامه‌ریزی شهری. (شماره 16)، 104-89.
  17. صیامیان گرجی، زهیر. (1396).«وقف: میراثی از گذشته، سرمایه‌ای برای آینده: چالش‌های سیاست‌گذاری پژوهشی در برقراری ربط وقف و علم و فناوری در کشور». مجموعه مقالات اولین همایش وقف علم و فناوری. مشهد: دانشگاه فردوسی.
  18. کائینی، محمدرضا. (1391). «پیشینه و کارکرد وقف در اسلام و تاریخ تمدن اسلامی». فقه و اصول (وقف میراث جاویدان)، 80-79.
  19. کمیته یاوران وقف علم و فناوری. (1396)، دبیرخانه وقف علم و فناوری خراسان رضوی.
  20. محمودپور، بختیار؛ و همکاران. (1391). «بازشناسی چالش‌های فراروی تجاری‌سازی پژوهش‌های مدیریت آموزشی با ارائه نظریه زمینه‌ای». رهیافتی نو در مدیریت آموزشی. (شماره 3)، 25-1.
  21. مصباحی مقدم، غلامرضا؛ و همکاران. (1390). «وقف به‌مثابه منبع تأمین مالی خرد اسلامی، ارائه الگوی تشکیل مؤسسات تأمین مالی خرد وقفی در کشور». پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی. (شماره 5)، 130-91.
  22. مهدی نژاد، جمال‌الدین؛ و مهین مقیمی. (1396). «بررسی تأثیر وقف بر شکل‌گیری مدارس در ایران دورۀ اسلامی». نقش‌جهان. (شماره 7)، 57-49.
  23. میرهاشمی، زهرا سادات؛ محمد سرهنگیان. (1393). «امکان استفاده از نهاد وقف در تجاری‌سازی دانش و فناوری و الگوی پیشنهادی آن». سیاست‌های مالی و اقتصادی. (شماره 8)، 82-63.
  24. نریمانی، میثم. (1396). «بررسی مسائل و مشکلات تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان». سیاستنامه علم و فناوری. (شماره 7)، 15-13.
  25. نصرالهی، خدیجه؛ و منصور عبدلی سبحانی. (1393). «عوامل مؤثر بر جلب مشارکت شهروندان در تأمین مالی خدمات شهری از طریق بخش سوم، وقف (مطالعه موردی: شهر اصفهان)». مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای. (شماره 23)، 96-75.
  26. نقشه جامع علم و فناوری کشور. (1389) شورای عالی انقلاب فرهنگی، مصوب 14/10/1389.
  27. وقف علم و فناوری. (1395) دفتر همکاری‌های علمی و امور نخبگان شهید فهمیده منطقه شمال شرق با همکاری اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی. دبیرخانه کمیته یاوران وقف علم و فناوری.
  28. یداللهی فارسی، جهانگیر؛ و زهرا کلاتهایی. (1391).«جایگاه تجاری‌سازی در مدیریت نوآوری و معرفی مدل‌های تجاری‌سازی در حوزۀ صنایع پیشرفته». رشد فناوری. (شماره 33)، 36-26.
  29. Andreoni, J; and A.A. Payne. (2013(. “Charitable giving”. Handbook of public economics. (vol 5), 1-50.
  30. Andreoni, J. (2015(. The economics of philanthropy and fundraising. Edward Elgar Pub. Limited.
  31. Carayannis, E. G. (2018). MCDA in knowledge-based economies: Methodological developments and real world applications. Technological Forecasting and Social Change, 131, 1-3..
  32. Carlucci, D. (2014). Grasping knowledge-based value creation dynamics in 21st century organizations. Measuring Business Excellence..
  33. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of marketing research, (vol 18), 39-50.
  34. Leydesdorff, L. (2006). The knowledge-based economy: Modeled, measured, simulated. Universal-Publishers.
  35. Etzkowitz, H; and L. Leydesdorff. (2000). “The dynamics of innovation: from National Systems and “Mode 2” to a Triple Helix of university–industry–government relations”. Research policy. (vol 29), 109-123.
  36. van Oort, F. G., Oud, J. H., & Raspe, O. (2009). The urban knowledge economy and employment growth: a spatial structural equation modeling approach. The Annals of Regional Science, (vol 43), 859.
  37. Tenenhaus, M. (2005). “PLS path modeling”. Computational Statistics and Data Analysis. (vol 48), 159-205.