عوامل مؤثر در مناسبات سیاسی-نظامی عمرولیث صفاری و اسماعیل سامانی

نوع مقاله : جغرافیای تاریخی خراسان بزرگ

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه شیراز

2 استاد گروه تاریخ و عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز

چکیده

چنین به نظر می­رسد در دوره عمرولیث مناسبات صفاریان و سامانیان به دلایلی نظیر ایرانی بودن هر دو سلسله و وجود خلافت عباسی، خصمانه نبود. باوجود این انتظار، بررسی منابع نشان می­دهد که طرفین در دوره یادشده روابط پرتنشی داشتند. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی در پی این است که روایت دقیقی از فراز و فرود مناسبات خصمانه عمرولیث و اسماعیل سامانی ارائه نماید. مسئله پژوهش بر عوامل مؤثر در مناسبات طرفین مبتنی است. یافته­ها حاکی از آن است که در تبیین مناسبات طرفین، نقش اصلی و برجسته را نیات توسعه­طلبانه عمرولیث در تصرف ماوراء­النهر ایفا می­کرد. بااین‌وجود، نیات امیر صفاری در میدان عمل به دلیل وجود فاعلان سیاسی-نظامی در خراسان بزرگ با چالش اساسی مواجه شد. روابط عمرولیث و اسماعیل سامانی تا حد زیادی از این بازیگران متأثر گردید. درنهایت همین نیروهای سیاسی-نظامی با پشتیبانی سامانیان منجر به ضعف و زوال حکومت عمرولیث گردیدند.

عنوان مقاله [English]

Effective Political-Military Factors in the Relationships of Amroulith and Ismail Samani

چکیده [English]

It seems that in the course of Amrulith, the relations between the Saffrid and the Samanids were not be hostile for reasons such as both dynasties’ being Iranian and the existence of Abbasid caliphate. Despite this expectation, the review of resources shows that the parties had tensions during the course. This research is based on a detailed descriptive analysis of resources that seeks to provide a precise narrative of the ups and downs of the hostile relations between Amrulith and Ismail Samanid. The findings of this study demonstrated that in explaining the relations between the two sides, the developmental intentions of Amrulith in capturing Mavra’-Alnhr played the main role .. Nevertheless, the intentions of Amir Saffarid faced a major challenge in action due to the presence of the military political activists in the Great Khorasan. The relationship between Amrulith and Ismail Samani greatly affected these actors. Eventually, the same military political forces with the support of the Samanids led to the weakening and decay of the Omrulit government.
Keywords: Amrulith, Ismail Samani, Rafi ibn Hassuma, Ahmad Bin Sahl, Abotllah Mansour