نمادهای هویت ملّی ایران و افغانستان در کتاب های تاریخِ دهم و یازدهم

نوع مقاله : جغرافیای تاریخی خراسان بزرگ

نویسندگان

Array

چکیده

امروزه هویت ملّی یکی از مقوله­های مهم در برنامه­های توسعه­ای هر کشور محسوب می­شود و در این بین سازمان آموزش و پرورش به­عنوان یکی از مهم­ترین نهادهای هویت­بخشِ جامعه، نقش مؤثری در شناساندن هویت ملّی را بر عهده دارد. ازجمله دروس تأثیرگذار در این زمینه، تاریخ است که بیانگر هویت گذشتۀ یک اجتماع برای آشنایی و ملموس­سازی آن در میانِ قشری از جامعه می­باشد که در سنینِ هویت­یابی قرار دارند. هدف این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی پاسخ به این پرسش می­باشد که نمادهای هویت ملّی در کتاب­های تاریخ ایران و افغانستان در پایه دهم و یازدهم در رشته ادبیات و علوم انسانی چه بوده و میزان توجه به آن‏چه میزان است و متعاقباً عدم توجه و یا پررنگ­سازی این نمادها چه آثاری را به همراه خواهد داشت؟ یافته مبتنی بر تحلیل کمی با بهره­گیری از نرم‌افزار Spss 18 حاکی از این است که نمادهای هویت ملّی در کتب تاریخ دبیرستان دو کشور ایران و افغانستان که از نظر فرهنگی و تاریخی دارای ریشه­ای مشترک می­باشند شامل پرچم، سرود ملّی، مشاهیر مذهبی، مشاهیر ملّی، آداب و رسوم، کتب تاریخی ادبی و آثار و ابنیه تاریخی می­گردد و متعاقباً میزان بهره­گیری از نمادهای هویت ملّی در کتاب­های تاریخ ایران در هر پایه بیش­تر از کتاب­های تاریخ افغانستان بوده و در بین نمادهای مشاهیر ملّی و آثار و ابنیه تاریخی بیش­ترین سهم تأکید و توجّه در کتاب­های تاریخ دو کشور را به خود اختصاص داده­اند.  

عنوان مقاله [English]

Symbols of National Identity of Iran and Afghanistan in the Tenth and Eleventh-grade History Books

چکیده [English]

Today, national identity is one of the important issues in developmental programs of any country. Meanwhile, the ministry of education plays an important role in introducing the national identity as the most important unit that grants identity to the community. In this regard, one of the influential academic courses is history, which shows the past identity of a society to make it tangible and understandable in a group of community members who are in the age range of finding their identity. This study is a descriptive and analytical research performed to determine the symbols of national identities of Iran and Afghanistan in the 10th and 11th-grade history books in the field of literature and humanities. In addition, it was aimed to show the level of attention to this issue and the consequences of lack of attention to highlighting these symbols. Results obtained by quantitative analysis using SPSS version 18 demonstrated that the national identity symbols of Iran and Afghanistan presented in the mentioned books had a mutual origin in terms of culture and history and included the flag, national anthem, religious celebrities, national celebrities, customs, literary books, historical works, and buildings. Evidently, the level of using national identity symbols was higher in history books of Iran at each grade, compared to the history books of Afghanistan. Among the symbols, the most attention has been paid to national celebrities and historical works and buildings of the two countries.
Keywords: National Identity, Iran, Afghanistan, Ministry of education, History Book