بررسی اوضاع سیاسی مرو در دوره ناصرالدین شاه قاجار

نوع مقاله : جغرافیای تاریخی خراسان بزرگ

نویسنده

دانشجوی دکتری ایرانشناسی. دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

بررسی اوضاع سیاسی مرو در دوره ناصرالدین شاه قاجار دارای اهمیت خاصی است؛ از یک سو رفتار ناصواب حکام خراسان در رابطه با ترکمن های سرحدی به عنوان رعایای ایران و عدم بکارگیری یک سیاست محکم در قبال دخالت های خان نشین خیوه در امور منطقه و از سوی دیگر عملکرد نادرست ترکمن ها و حملات مکرر آن ها به شهرها و روستاهای سرحدی خراسان و نهب و غارت اهالی آن جا، اوضاع سیاسی منطقه را چنان آشفته نمود که دولت قاجار را مجبور به اتخاذ حملات نظامی بیهوده ای علیه ترکمن ها ساخت. به طوری که با ادامه و تشدید این قبیل حملات، اوضاع سیاسی منطقه به گونه‌ای رقم خورد که در آستانه پیشروی روسها در مناطق ترکمن نشین(1294ق.)، علیرغم اینکه ترکمن ها چندین نوبت حمایت و تبعیت دولت ایران را طلب نمودند، اما بنا به دلائل مختلف، عملاً در این زمینه اقبالی از طرف دولت ایران نشان داده نشد. نتیجه آن که، مجموعه عوامل فوق، باعث جدایی بخش عظیمی از خاک خراسان بزرگ، از سرزمین اصلی ایران و انضمام آن به خاک روسیه تزاری گردید. در این پژوهش سعی برآن است، با روش توصیفی- تحلیلی، ضمن بررسی اوضاع سیاسی مرو در دوره ناصرالدین شاه قاجار، به مسئله اصلی تحقیق، یعنی علل و عوامل آشفتگی اوضاع سیاسی این منطقه و دلائل جدایی مرو از ایران، در دوره مذکور پرداخته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of The Political Situation of merv in the Period of Nasereddin Shah Qajar

چکیده [English]

Investigating the political situation of Merv in the period of Nasreddin Shah Qajar is of specific significance. This research, using descriptive-analytical method and relying on first-hand resources, seeks to answer the following question: which factors contributed to the turmoil of the political situation of Marv in the period of Naser-al-Din Shah and the blurring of the relations between the Iranian government and Turkmens and eventually led to the separation of Marv from the mainland of Iran . The findings indicated that, on the one hand, the improper behavior of the rulers of Khorasan in relation to the Turkmens a frontier region of Iran and the failure to use a hard policy towards the interference of the Kheivehkhan- tarriance in the affairs of the region, and on the other hand, the Turkmen's inappropriate performance and frequent attacks on the cities and villages of the Khorasan borderlands and the plundering of the people here disturbed the political situation in the region, making the Qajar government take futile military attacks against Turkmen. With the continuation and intensification of such attacks, the political situation in the region was such that on the advent the Russians procession in Turkmenistan (1294), the Iranian government did not support the Turkmen despite the fact they pledge the support of Iranian government in several occasions. As a result, these factors resulted in the separation of a large part of the territory of the great Khorasan (Iran) and joining that separated part to Russia.
Keywords: Merv, political situation, Naser-al-din Shah, Turkmen